Zgjidh një ushtrim për të parë kërkesën.

1. 1. Grimcat, zbulimi më i madh në Kimi

   1Ushtrimi 1Grimcat që vëzhgoi Robert Brauni kryenin lëvizje të çrregullt. Çfarë do të thotë kjo?Faqja 3
2. 1Ushtrimi 1Grimcat që vëzhgoi Robert Brauni kryenin lëvizje të çrregullt. Çfarë do të thotë kjo?Faqja 3
3. 2Ushtrimi 2Cfare kuptoni me termin levizje brauniane?Faqja 3
4. 2Ushtrimi 2Çfarë kuptoni me termin lëvizje brauniane?Faqja 3
5. 3Ushtrimi 3Shembulli 3 tregon se joni permanganat perbehet nga grimca. Shpjegoni pse.Faqja 3
6. 3Ushtrimi 3Shembulli 3 tregon se joni permanganat përbëhet nga grimca. Shpjegoni pse.Faqja 3
7. 4Ushtrimi 4Avujt e bromit janë më të rëndë se ajri. Edhe pse janë më të rëndë, ata ngjiten lart (shembulli 4). Pse?Faqja 3
8. 4Ushtrimi 4Avujt e bromit janë më të rëndë se ajri. Edhe pse janë më të rëndë, ata ngjiten lart (shembulli 4). Pse?Faqja 3
9. 5Ushtrimi 5a) Çfarë kuptoni me termin shpërhapje? b) Bazuar në dukurinë e shpërhapjes, shpjegoni si shpërndahet parfumi nëpër dhomë.Faqja 3
10. 5Ushtrimi 5a) Çfarë kuptoni me termin shpërhapje? b) Bazuar në dukurinë e shpërhapjes, shpjegoni si shpërndahet parfumi nëpër dhomë.Faqja 3

11. 2. Substancat e ngurta, të lëngëta dhe të gazta

    1Ushtrimi 1Jepni dy veti të një substance në gjendje: a) të ngurtë b) të lëngët c) të gaztëFaqja 5
12. 2Ushtrimi 2Si e quajmë substancën që formohet kur uji: a) ngrin? b) shkrin? c) avullon? d) kondensohet?Faqja 5
13. 3Ushtrimi 3Shkruani termat e kundërt të fjalëve të mëposhtme: a) avullim b) ngrirjeFaqja 5
14. 4Ushtrimi 4Shikoni substancat në tabelën e mësipërme: a) Cila prej tyre ka pikën më të ulët të shkrirjes? b) Cila ka pikën më të lartë të vlimit? c) Cili do të ziejë më parë kur nxehet: hekuri apo kripa e kuzhi…Faqja 5

15. 3. Vendosja e grimcave te substancat e ngurta, të lëngëta dhe të gazta

    1Ushtrimi 1Vizatoni diagrame që paraqesin vendosjen e grimcave në substanca të ngurta, të lëngëta dhe të gazta. Mbani shënime për secilin diagram.Faqja 7
16. 2Ushtrimi 2Duke përdorur idenë e grimcave, shpjegoni përse: a) një substancë e ngurtë nuk mund të derdhet; b) derdhet një lëng.Faqja 7
17. 3Ushtrimi 3Vizatoni një diagram që paraqet çfarë ndodh me grimcat gjatë ftohjes, kur substanca kalon nga gjendja e lëngët në atë të ngurtë.Faqja 7
18. 4Ushtrimi 4Përpiquni të shpjegoni çfarë ndodh me grimcat kur: a) një substancë e ngurtë sublimohet; b) rrobat e lagura thahen në diell.Faqja 7
19. 5Ushtrimi 5Oksigjeni është gazi që thithim. Ai mund të ndahet nga ajri. Vlon në -183°C dhe ngrin në -219°C. a) Në ç'gjendje është oksigjeni në: i. 0°C? ii. -200°C? b) Si mund ta ktheni oksigjenin nga gjendja e…Faqja 7

20. 4. Paraqitjet grafike të procesit të shndërrimit të gjendjes fizike të ujit

    1Ushtrimi 1Çfarë tregon një lakore ngrohje?Faqja 9
21. 2Ushtrimi 2Shpjegoni se si mund të gjeni pikën e shkrirjes dhe të vlimit të një substance nëpërmjet lakores së ngrohjes.Faqja 9
22. 3Ushtrimi 3Shikoni grafikun 2. Temperatura qëndron konstante në 0°C për më shumë se gjysmë minute, edhe pse ngrohja vazhdon. Shpjegoni pse. Përdorni termin "grimca" në përgjigjen tuaj.Faqja 9
23. 4Ushtrimi 4Cili proces kërkon më shumë energji: shkrirja e akullit apo vlimi i ujit? Jepni prova për të mbështetur përgjigjen tuaj.Faqja 9
24. 5Ushtrimi 5Shikoni lakoren e ftohjes 3, për ujin. a) Përafërsisht sa kohë qëndron temperatura në 100^(∘)C? b) Shpjegoni pse temperatura qëndron konstante gjatë kësaj kohe, edhe pse ena vazhdon të ftohet.Faqja 9
25. 6Ushtrimi 6Shikoni grafikun 4, për hekurin. a) Çfarë ka ndodhur midis pikave D dhe E? b) Midis cilave pika hekuri shndërrohet në lëng? c) Tregoni pikat e përafërta të shkrijes dhe të vlimit për hekurin.Faqja 9

26. 5. Të njohim më mirë gazet

    1Ushtrimi 1Çfarë ndodh me vëllimin e një substance të gaztë nëse: a) e nxehim? b) e ftohim?Faqja 11
27. 2Ushtrimi 2Çfarë ndodh me një substancë të gaztë nëse presioni: a) rritet? b) zvogëlohet?Faqja 11
28. 3Ushtrimi 3Në diagramin 1, vërehet se pistoni mund të lëvizë lart e poshtë lirisht. Duke përdorur idenë e grimcave, shpjegoni pse: a) vëllimi i gazit rritet, ndërsa gazi nxehet. b) vëllimi i gazit zvogëlohet, n…Faqja 11
29. 4Ushtrimi 4Pse plas tullumbacja nëse e fryjmë pa pushim?Faqja 11
30. 5Ushtrimi 5Në një enë të mbyllur me kapak ndodhet një sasi e caktuar gazi. A mendoni se do të ndryshojë trysnia nëse ena ftohet? Argumentoni përgjigjen.Faqja 11
31. 6Ushtrimi 6Kur një gaz rrjedh nga një enë në një enë tjetër më të madhe, çfarë do të ndodhë me trysninë e gazit? Vizatoni një diagram shpjegues.Faqja 11
32. 7Ushtrimi 7Krahasuar me të gjitha gazet e tjera, hidrogjeni përhapet më shpejt në çdo temperaturë. Ç'përfundim nxjerrim nga ky fakt?Faqja 11

33. Kontrolli i kapitullit 1

    0Ushtrimi 0Shpjegoni termat kyç: Termat kyç Shpjegimi - Materie - Lëvizje brauniane - Shpërhapje - Gjendje e ngurtë - Gjendje e lëngët - Gjendje e gaztë - Diagram - Shkrirje - Ngrirje - Vlim - Avullim - Kondens…Faqja 12
34. 1Ushtrimi 1Në kuadrat e mëposhtme vizatoni grimcat e një substance në gjendje të ngurtë, të lëngët dhe të gaztë. Në vizat bosh plotësoni me fjalën e duhur: po, jo, brauniane, jobrauniane, të mëdha, të vogla, sh…Faqja 12
35. 2Ushtrimi 2Emërtoni saktë procesin për secilin nga ndryshimet e mëposhtme. a) e ngurtë → e lëngët b) e gaztë → e lëngët c) e lëngët → e ngurtë d) e ngurtë → e gaztëFaqja 12
36. 3Ushtrimi 3Një nxënës vuri një kristal të madh KMnO₄ në fundin e një gote kimike me nxënësi 100 ml. Më pas ai shtoi 50ml ujë të ngrohtë dhe e vëzhgoi atë për 10 minuta. Eksperimentojeni në klasë dhe përgjigjuni…Faqja 12
37. 4Ushtrimi 4Mësuesi mori një copë akulli dhe e vendosi në një gotë kimike, ku e la për 20 minuta. Më pas, me anë të një llambe me alkool, ai e nxehu përmbajtjen e gotës derisa filluan të dilnin flluska në sipërf…Faqja 13
38. 5Ushtrimi 5Lakorja e ftohjes është e kundërta e lakores së ngrohjes. Më poshtë është dhënë lakorja e ftohjes së një substance, e cila kalon nga gjendja e gaztë në gjendje të ngurtë. Cilës substancë i përket kjo…Faqja 13
39. 6Ushtrimi 6Bazuar në teorinë grimcore, shpjegoni pohimet e mëposhtme. a) Nëse e ngrohim gazin brenda një ene të mbyllur, trysnia e tij do të rritet. b) Gazet e fabrikave përhapen në një zonë të madhe. c) Në një…Faqja 13
40. 7Ushtrimi 7a) Tregoni cili nga shembujt e mëposhtëm është shpërhapje: i. tullumbace e fryrë me helium; ii. lëpirëse prej akulli që shkrin; iii. tullumbace, e cila plas nëse e shponi me gjilpërë; iv. kristal blu…Faqja 13
41. 8Ushtrimi 8Për të provuar lëvizjen brauniane, hedhim në ujë pak pluhur qymyri të imët. Pezullia është e dukshme. a) Çfarë mund të shikoni në mikroskop? b) Shpjegoni çfarë vutë re. c) Pse nuk mund të përdorni kr…Faqja 13
42. 9Ushtrimi 9Shpejtësinë e shpërhapjes së një gazi mund të masni duke përdorur këtë aparat. Gazi hyn përmes tubit të hollë: Tubi matës mbyllet nga sipër me një tapë poroze. Ajri dhe gaze të tjera mund të shpërhap…Faqja 13
43. 10Ushtrimi 10Shikoni tabelën e mëposhtme dhe përgjigjuni pyetjeve. a) Cilat janë dy gazet që përzihen më shpejt? Shpjegoni pse. b) Cilit gaz do t'i duhet më pak kohë për të dalë nga një shiringë me gaz? c) A mund…Faqja 13