Ndarja e substancave
35 ushtrime · Faqet 15–29
Zgjidh një ushtrim për të parë kërkesën.
1. Përzierjet, tretësirat dhe tretësit
Ushtrimi 1Shpjegoni me fjalët tuaja secilin nga këta terma kyç: a) i tretshëm; b) i patretshëm; c) tretësirë ujore.Faqja 15- Ushtrimi 3Shikoni tabelën e tretshmërisë së substancave. a) Përmendni dy metale që formojnë kripëra të patretshme. b) Përmendni disa kripëra të tyre të tretshme.Faqja 15
- Ushtrimi 4Jepni shembuj: a) substancash të ngurta të tretshme në ujë, që i përdorim në shtëpi; b) substancash të ngurta të patretshme në ujë, që i përdorim në shtëpi.Faqja 15
- Ushtrimi 5Përmendni dy tretës (përveç ujit), që mund t'i përdorim në shtëpi. Tregoni për çfarë i përdorim ata.Faqja 15
- Ushtrimi 6Shume substanca te gazta treten ne uje .Jepni disa shembuj.Faqja 15
2. Substancat e pastra dhe papastërtitë
Ushtrimi 1Cfare kuptojme me termin substance e paster ?Faqja 17- Ushtrimi 2A quhet papasterti ne perzierjen kafe-uje? Argumento pergjigjen.Faqja 17
- Ushtrimi 3Shpjegoni pse pika e shkrirjes dhe asaj e vlimit mund te perdoren si menyre per te kontrolluar pastertine e nje substance .Faqja 17
- Ushtrimi 4A shoqerohen substancat e gazta nga papasterti te ndryshme? Jepni shembuj.Faqja 17
3. Metodat e ndarjes së substancave (pjesa I)
Ushtrimi 1Oksidi i bakrit(II) është i patretshëm në ujë. Tregoni si mund të kryeni eksperimentalisht ndarjen e tij nga uji me anë të procesit të filtrimit.Faqja 19- Ushtrimi 2Emërtoni: a) dy mjete eksperimentale që ju nevojiten për filtrim. b) mbetjen në letrën filtruese dhe substancën e lëngët që kalon në enë nëpërmjet procesit të filtrimit.Faqja 19
- Ushtrimi 3Mësuesi u jep nxënësve si detyrë të ndajnë përbërësit e përzierjes sheqer - ujë. Shpjegoni pse ndarja nuk mund të bëhet me anë të filtrimit. - Tregoni një metodë të përshtatshme ndarjeje që mund të p…Faqja 19
- Ushtrimi 4Një nxënëse treti 23 g nitrat kaliumi në 100 g ujë në 25°C. Duke ditur se në temperaturën 80°C treten 169 g nitrat kaliumi, si duhet të veprojë nxënësja për të marrë kristalet e KNO₃ nga tretësira e…Faqja 19
- Ushtrimi 5Një nxënës treti 23 g klorur natriumi në 100 g ujë në 25°C. Duke ditur se në temperaturën 80°C treten 38 g klorur natriumi, si duhet të veprojë nxënësi për të marrë kristalet e NaCl nga tretësira ujo…Faqja 19
4. Metodat e ndarjes së substancave (pjesa II)
Ushtrimi 1Përshrkuani aparatin per nxjerrjen e ujit te pijshem nga uji i detit dhe shpjegoni se si funksionon ai.Faqja 21- Ushtrimi 2Çfare kuptoni me termin kondensator? Per Çfare sherben uji i ftohte?Faqja 21
- Ushtrimi 3Pse aparati i distilimit, i përdorur për ndarjen e kripës nga uji i detit nuk mund të përdoret për të ndarë alkoolin nga uji?Faqja 21
- Ushtrimi 4Shikoni aparatin per distilimin e thyesuar. a) Shpjegoni rolin e rruazave te qelqit. b) Shpjegoni pse eshte thelbésore vendosja e njé termometri.Faqja 21
- Ushtrimi 5Distilimi i thyesuar është një proces mjaft i rëndësishëm në industri. a) Çfarë kuptoni me termin distilim i thyesuar? b) Kërkoni informacion në internet rreth distilimit të thyesuar të naftës. c) Ha…Faqja 21
5. Kromatografia në letër
Ushtrimi 1Shikoni eksperimentin 1. a) Pse vija e bojës duhet të jetë mbi nivelin e etanolit? b) Pse ndahen ngjyrat? c) Cila është më e tretshme në etanol, substanca blu apo substanca e verdhë? Shpjegoni zgjedh…Faqja 23- Ushtrimi 2Përgjigjuni pyetjeve të mëposhtme: a) Ku është përdorur për herë të parë kromatografia në letër? b) Sa lloje kromatografish zhvillohen në procese të ndryshme në botë? Për të gjetur përgjigjet e këtyr…Faqja 23
- Ushtrimi 3Shikoni kromatogramin 2. Cila nga gjashtë bojërat ndajnë substancën që është: a) e verdhë? b) e kuqe? c) vjollë?Faqja 23
- Ushtrimi 4Në kromatogramin e fundit përcaktoni nëse përzierja C dhe D e përmban X – in. Shpjegimin bazojeni në figurë.Faqja 23
6. Njohuri të tjera për kromatografinë në letër
Ushtrimi 1Shpjegoni me fjalet tuaja si funkcionon kromatografia ne leter.Faqja 25- Ushtrimi 2a) Cfare kuptoni me termin agjent lokalizues? b) Pse e perdorim agjentin lokalizues?Faqja 25
- Ushtrimi 3Pse eshte rendesishme vlera R_(f)?Faqja 25
- Ushtrimi 4Në kromatogramin e mësipërm: a) A ishin të pranishme aminoacidet e B - C në provëzen A? Si mund ta provoni këtë? b) Pardomi vizoren per te matur vlerat R_(f) te aminoacideve nga A-E. c) Per te emertu…Faqja 25
Kontrolli i kapitullit 2
Ushtrimi 1Lidhni secilin term ne te majte me pershkrimin e sakte ne te djathte.Faqja 28- Ushtrimi 2Kjo aparaturë mund të përdoret për të përftuar ujë të pastër nga uji i detit. a) Pse përdoret akulli dhe uji i ftohtë? b) Pse provëza e dytë në kristalizator mbahet më poshtë se provëza e parë? c) Në…Faqja 28
- Ushtrimi 3Uji detit mund te pastrohet dhe me ane te ketij aparati. a) i.Cila eshte temperatura maksimale e regjistruar ne termometer gjate distilimit ? ii. Si mund ta krahasojmë atë me pikën e vlimit të ujit t…Faqja 29
- Ushtrimi 4Gipsi (allçia) është i patretshëm në ujë. a) Nëse ju kërkohet të pastroni një mostër gipsi të ndotur me anë të një kripe të tretshme, cilin aparat do të ndërtonit me disa nga pjesët e dhëna më poshtë…Faqja 29
- Ushtrimi 5Argoni, oksigjeni dhe azoti përftohen nga ajri me distilim të thyesuar. Kur ajri i lëngshëm nxehet, këto substanca veçohen nga njëra-tjetra. a) Çfare është ajri i lengshëm: përzierje substancash apo…Faqja 29
- Ushtrimi 7Në letrën filtruese, gjatë një eksperimenti kromatografik u dalluan tetë substanca ngjyruese. Ngjyrat bazë ishin: e kuqe, blu dhe e verdhë. Njollat e tjera ishin të formuara nga substanca të panjohur…Faqja 29
- Ushtrimi 8Diagrami i mëposhtëm tregon kromatogramin e një përzierjeje aminoacidesh. Si tretës u përdor një përzierje e ujit me butanolin dhe me acidin etanoik. a) Identifikoni dy aminoacidet duke përdorur tabe…Faqja 29
- Ushtrimi 9Jepen tri tretësira pa ngjyrë. Secila përmban një aminoacid që duhet ta identifikoni. Shpjegoni si realizohet identifikimi i aminoacideve me anë të kromatografisë. Përdorni termat R_(f) dhe agjent lo…Faqja 29