Kimia 10-11, Pjesa e pareKapitulli 4

Sistemi periodik

Kimia 10-11, Pjesa e parePegiKimiKlasa 10

52 ushtrime · Faqet 47–83

Ushtrimet janë të ndara sipas mësimit. Gjej detyrën e shtëpisë duke kontrolluar numrin dhe faqen e librit.

  1. 1. Sistemi periodik i elementeve

    Ushtrimi 1Përdorni sistemin periodik për të gjetur emrat e: a) tri metaleve që përdoren më shpesh; b) dy jometaleve që thithim gjatë frymëmarrjes.Faqja 47
  2. Ushtrimi 2Duke përdorur për ndihmë vetëm sistemin periodik, shkruani sa më shumë për: a) azotin; b) magnezin.Faqja 47
  3. Ushtrimi 3Në sistemin periodik, dy janë grupet që përmbajnë vetëm jometale. Cilat janë këto grupe?Faqja 47
  4. Ushtrimi 4Jepni emrat e tri elementeve që sillen në mënyrë të ngjashme me: a) natriumin; b) fluorin.Faqja 47
  5. Ushtrimi 5Cili është më aktiv, oksigjeni apo kriptoni? Pse?Faqja 47
  6. Ushtrimi 6Gjeni elementin që e ka marrë emrin nga: a) Evropa; b) Dimitri Mendelejev; c) Amerika.Faqja 47
  7. Ushtrimi 7Kimistët e konsiderojnë sistemin periodik shumë të dobishëm. Pse?Faqja 47
  8. 2. Metalet alkaline (grupi I A)

    Ushtrimi 1a) Si quhen ndryshe elementet e grupit I? b) Pse quhen ashtu?Faqja 49
  9. Ushtrimi 2Cila nga vetitë e mëposhtme u përshtatet më shumë metaleve të grupit IA? a) I butë apo i fortë? b) Aktiv apo joaktiv?Faqja 49
  10. Ushtrimi 3Duke parë në tabelë pikat e shkrirjes për metalet e grupit të IA vihet re një prirje. a) Çfarë do të thotë kjo? b) Përshkruani dy prirje të tjera fizike të elementeve të këtij grupi.Faqja 49
  11. Ushtrimi 4a) Çfarë formohet kur kaliumi vepron me klorin? b) Ç'ngjyrë ka kjo përbërje? c) Çfarë vëmë re kur e tretim në ujë? d) A mund ta përcjellë rrymën elektrike kjo tretësirë? Shpjegoni pse.Faqja 49
  12. Ushtrimi 5Cili e mban më fort elektronin e jashtëm: atomi i litiumit apo atomi i natriumit? Argumentoni përgjigjen.Faqja 49
  13. Ushtrimi 6Rubidiumi gjendet në grupin I A, poshtë kaliumit. Parashikoni si mund të veprojë ai me: a) ujin; b) klorin. Përshkruani produktet që do të formohen.Faqja 49
  14. Ushtrimi 7Hekuri është një metal i rëndësishëm në industrinë e ndërtimit, ndërsa metalet e Grupit IA nuk përdoren në ndërtim. Pse?Faqja 49
  15. 3. Halogjenet (Grupi VII A)

    Ushtrimi 1Ç'pamje kanë halogjenet? Përshkruajini ato.Faqja 51
  16. Ushtrimi 2a) Përshkruani prirjen e elementeve të grupit VII A. b) A është e njëjtë kjo prirje me atë të grupit I?Faqja 51
  17. Ushtrimi 3a) Çfarë kanë të ngjashme produktet e përftuara nga veprimi i secilit halogjen me tallashin e hekurit. b) Ç'lloj lidhjeje kimike kanë?Faqja 51
  18. Ushtrimi 4Çfarë i bën halogjenet të jenë aktive?Faqja 51
  19. Ushtrimi 5a) Shkruani me fjalë reaksionin e bashkëveprimit të bromit me jodurin e kaliumit. b) Shpjegoni pse ndodh ky reaksion dhe çfarë formohet.Faqja 51
  20. Ushtrimi 6Elementi i pestë në grupin VII A quhet astat. Ai është një element shumë i rrallë. Si mendoni se mund të jetë: a) gaz, lëng apo i ngurtë? b) me apo pa ngjyrë? c) i dëmshëm apo i padëmshëm? Shpjegoni…Faqja 51
  21. Ushtrimi 7Fluori, F₂, është një gaz i verdhë i zbehtë. Ai vepron me tallash hekuri. Ku mund ta vendosni fluorin në Grupin VII: a) mbi klorin? b) nën jodin? Argumentoni zgjedhjen tuaj, bazuar në strukturën e at…Faqja 51
  22. 4. Gazet e plogëta (grupi VIII A)

    Ushtrimi 1Pse kanë veti të ngjashme elementet e grupit VIII?Faqja 53
  23. Ushtrimi 2Shpjegoni pse gazet e plogëta janë joaktive.Faqja 53
  24. Ushtrimi 3a) Cilat janë prirjet e dendësisë dhe të pikës së vlimit te gazet e plogëta? b) A janë këto prirje të njëjta me ato të: i. grupit I A; ii. grupit VII A? (Verifikoni përgjigjen tuaj.)Faqja 53
  25. Ushtrimi 4Gazet e plogëta përdoren gjerësisht. Shpjegoni përse dhe jepni nga një shembull përdorimi për secilin.Faqja 53
  26. Ushtrimi 5Elementi i gjashtë në grupin VIII A është radoni (Rn). Si mendoni se mund të jetë në temperaturë të zakonshme: a) gaz, lëng apo i ngurtë? b) Është më i rëndë apo më i lehtë se ksenoni? c) A është kim…Faqja 53
  27. 5. Elementet kalimtare

    Ushtrimi 1Përmendni emrat e pesë elementeve kalimtare.Faqja 55
  28. Ushtrimi 2Cila nga këto veti i përshkruan më mirë elementet kalimtare: a) i butë / i fortë; b) dendësi e lartë / e ulët; c) pikë shkrirjeje e lartë / ulët; d) vepron apo nuk vepron me ujin?Faqja 55
  29. Ushtrimi 3Ç'gjë e pazakontë e dallon mërkurin nga elementet e tjera?Faqja 55
  30. Ushtrimi 4Shumica e bojërave përmbajnë përbërje të elementeve kalimtare. Si mendoni, pse ndodh kjo?Faqja 55
  31. Ushtrimi 5Një përbërje metali ka (IV) pas formulës së saj. Cilit bllok të sistemit periodik i përket ky metal?Faqja 55
  32. Ushtrimi 6Plotësoni fjalitë e mëposhtme: a) Shumica e elementeve _(k)anë më shumë se ₒksidimi në përbërjet e tyre. b) Hekuri zakonisht përdoret në ₑ _(t)ë quajturaFaqja 55
  33. 6. Përgatitja sistemit periodik

    Ushtrimi 1Shpjegoni pse: a) elementet e grupit III formojnë jone me ngarkesë 3+. b) elementet e grupit VI formojnë jone me një ngarkesë 2⁻ c) jonet e halogjeneve e kanë ngarkesën 1⁻.Faqja 57
  34. Ushtrimi 2Pikat e vlimit të tre prej gazeve të plogëta janë: argoni -186^(∘)C, kriptoni -152^(∘)C, ksenoni -107^(∘)C. a) Emërtoni gazet e tjera që ndodhen në grupin e VIIIA. b) Jepni ide mbi pikat e vlimit për…Faqja 57
  35. Ushtrimi 3Silici është metaloid. Shpjegoni termin me shkronja të pjerrëta.Faqja 57
  36. Ushtrimi 4Përshkruani: a) tre prirje të elementeve përgjatë periodës 3 b) një prirje të ngjashme përgjatë periodës 4 dhe brenda grupit IA.Faqja 57
  37. 7. Përgatitja sistemit periodik (vazhdim)

    Ushtrimi 1Si formohen kationet?Faqja 59
  38. Ushtrimi 2Çfarë kuptojmë me potencial jonizimi?
  39. Ushtrimi 3Po me energji të afrisë për elektronin?Faqja 59
  40. Ushtrimi 4Si njehsohet EN i një elementi?Faqja 59
  41. Ushtrimi 5Ku bazohemi kur themi se metalet janë elektropozitive dhe jometalet janë elektronegative?
  42. Ushtrimi 6Si ndryshon vlera e EN në perioda (nga e majta në të djathtë) dhe në grupe (nga lart - poshtë)?Faqja 59
  43. Ushtrimi 7Në sistemin periodik, metalet ndodhen në të majtë të vijës zigzage. Ato kanë: a) potenciale jonizimi me vlera të ulëta; b) numër të madh e⁻⊤ në nivelin e jashtëm; c) veti oksiduese të fuqishme; d) af…Faqja 59
  44. Ushtrimi 8Njëri nga elementet e mëposhtme i largon më me vështirësi elektronet e nivelit të jashtëm. Simboli i tij është: a) Ca; b) Na; c) Al; d) K.Faqja 59
  45. Ushtrimi 9Për atomin e elementit me numër atomik Z = 15 përcaktoni: a) valencat në gjendje themelore dhe të ngacmuar; b) formulat e oksideve dhe të acideve të tij; c) karakterin e elementit.Faqja 59
  46. Kontrolli i kapitullit 4

    Ushtrimi 1Kjo pjesë e sistemit periodik tregon simbolet për 20 elementet e para. a) Cili element në të është më pak aktiv? Pse? Shikoni kolonën e elementeve nga litiumi (Li) deri te kaliumi (K). Si quhet kjo k…Faqja 62
  47. Ushtrimi 2Rubidiumi është metal alkalin. Ai ndodhet në grupin I A. Këtu kemi të dhënat për grupin I A: a) Plotësoni të dhënat që mungojnë për rubidiumin. b) Në një atom rubidium përcaktoni: i. numrin e nivelev…Faqja 62
  48. Ushtrimi 3Plotësoni kuadratet me zgjedhjen e duhur, të cilën e keni gjetur saktë në pohimet e mëposhtme: • Numri i periodave në sistemin periodik është 8 / 7. • Metalet në sistemin periodik ndodhen majtas / dj…Faqja 63