Shprehje dhe formula
Matematika 9PegiMatematikëKlasa 9
98 ushtrime · Faqet 37–55
Ushtrimet janë të ndara sipas mësimit. Gjej detyrën e shtëpisë duke kontrolluar numrin dhe faqen e librit.
Ushtrime 3F
Ushtrimi 5Kopjoni dhe plotësoni: a) 21² = (20 + 1)² = b) 29² = (30 - 1)² =Faqja 46- Ushtrimi 6Kryeni veprimet, duke ndjekur shembullin e dhënë. Shembull: (5x + 3y)² = (5x)² + 2(5x)(3y) + (3y)² = 25x² + 30xy + 9y² a) (2x - y)² b) (3a + 2)² c) (4a - 3b)(4a + 3b) d) ((2/3)x + 3y)² e) ((5/2)m - (…Faqja 46
Ushtrime 3G
Ushtrimi 1Kopjoni dhe plotësoni barazimet e mëposhtme. a) 2x + 2y = 2 · (… + …) b) 5x - 15y + 20z = 5 · (… - … + …)Faqja 47- Ushtrimi 2Faktorizoni shprehjet e mëposhtme, duke nxjerrë në dukje faktorët e përbashkët. a) 2x + 4y b) 10x - 15y c) 8mx + 10my d) 3ax - 6bx + 12cx e) x² + 5x f) 2t² - 4t g) 5x²y + 10xy²Faqja 47
- Ushtrimi 3Zbërtheni në faktorë: a) mnp² + m²np b) 2xy - 6x²y + 8xy² c) 7x²y - 49x³y² + 35xy³ d) 4x²y + 2xy² - 6x²y³ + 8x⁴y⁴Faqja 47
- Ushtrimi 4Kopjoni dhe plotësoni barazimet e mëposhtme. a) ab + ad + cb + cd = b) 5x - 5y + ax - ay =Faqja 47
- Ushtrimi 5Zbëtheni në faktorë shprehjet e mëposhtme. a) x · (b + c) + 3 · (b + c) b) t · (a - b) - s · (a - b) c) ax + ay + bx + by d) 9x + 9y - ax - ay e) y³ - 2y² + y - 2 f) x² + ax - a²y - axyFaqja 47
- Ushtrimi 6Tregoni që: a) xy - 3y - 5x + 15 = (x - 3)(y - 5) b) ax - ay - bx + by = (y - x)(b - a)Faqja 47
- Ushtrimi 7Zbërtheni në faktorë shprehjet e mëposhtme. a) m² - 4n² b) 7x² - 7y² c) 4a²b² - 49x²y⁴Faqja 47
Ushtrime 3H
Ushtrimi 1Veçoni shkronjat e treguara në kllapa, duke përdorur makinën funksion. a) t = u + v (v) b) b/n = s (b) c) de/f = a (d) d) q = 3(x - f) (x)Faqja 49- Ushtrimi 2Formula e interesit të thjeshtë është I = (P × R × T)/100. a) Vizatoni një makinefunksion per të gjetur I, duke filluar nga T. b) Vizatoni makinen e anasjelle dhe plotësoni ekuacionin T = □×□/ □×□Faqja 49
- Ushtrimi 3Vizatoni makinen funksjon per te treguar si mund te gjendet: a) V, duke perdorur formulen V = l × b × h dhe duke filluar nga l. b) S, duke perdorur formulen S = 2π rh dhe duke filluar nga r. c) v, du…Faqja 49
- Ushtrimi 4Përdorni makinën e anasjellë për secilën kërkesë të ushtrimit 3. Veçoni shkronjën me të cilën keni filluar.Faqja 49
- Ushtrimi 5a) Nxirrni formulën e syprinës së drejtëkëndëshit të paraqitur në figurë. b) Rishkruani formulen duke veçuar x c) Perdorni formulen e gjetur ne kerkesen (b) per te njehsuar x, kur syprina S = 63. d)…Faqja 49
- Ushtrimi 6a) Nxirrni formulën e perimetrit P të trekëndëshit të paraqitur në figurë. b) Rishkruani formulën duke veçuar x. c) Përdorni formulën e gjetur për të njehsuar x, kur perimetri P është 30. d) Sa janë…Faqja 49
- Ushtrimi 7Rishkruani formulat e mëposhtme duke veçuar r. a) A = rh b) A = 2π rh c) V = π r²h d) S = π h(R + r)Faqja 50
- Ushtrimi 8Duke përdorur metodën e baraspeshës, veçoni y në formulat e mëposhtme. a) C = x + y b) T = 3x + 2y c) P = 3y/4 d) S = (2/3)y + 4Faqja 50
- Ushtrimi 9Rishkruani formulën V = I(R₁ + R₂) duke veçuar shkronjën: a) R₁ b) IFaqja 50
- Ushtrimi 10Rishkruani formulën I = PRT/100 duke veçuar shkronjën: a) R b) PFaqja 50
- Ushtrimi 11Rishkruani formulën P = P₀(1 + α t) duke veçuar shkronjën: a) P₀ b) α c) tFaqja 50
- Ushtrimi 12Rishkruani formulat duke veçuar shkronjën e dhënë: a) l në A = l × b b) r në P = 2π r c) x në y = mx + t d) T në P = RT/V e) m në P = (m(v - u))/t f) r në V = π r² h g) u në v² = u² + 2asFaqja 50
- Ushtrimi 13Rishkruani formulat e mëposhtme, duke veçuar shkronjën r. a) S = 4π r² b) V = 3π rh c) S = (1/2)h(R + r)Faqja 50
- Ushtrimi 14Rishkruani formulat e mëposhtme, duke veçuar shkronjën t. a) S = ((u + v)t)/2 b) R = PV/(mt)Faqja 50
Ushtrime 3I
Ushtrimi 1Në qoftë se m = -4, x = 2, y = -5 dhe r = 3, gjeni vlerat e shprehjeve të mëposhtme. a) 10(mx + y) b) -3x - y + r c) 5my : 6r d) 5xmr/y e) (5x : 2y)/(my) f) x²(m + r)Faqja 51- Ushtrimi 2Zgjidhni përsëri ushtrimin 1, por duke marrë tashmë m = 0,5; x = 0,3; y = 2 dhe r = 0,8.Faqja 51
- Ushtrimi 3Gjeni vlerat e shprehjeve të mëposhtme. a) x² + 5 kur x = 0,2 b) 1000T³ kur T = 0,1 c) 10r² + 2r - 4 kur r = 0,2 d) 10 - 200v² - 10v kur v = 0,4Faqja 51
- Ushtrimi 4Kopjoni shprehjet e mëposhtme: 6xy 4x + y² (xy)² 48x² - y² - y Shënoni me (√) shprehjet që kanë të njëjtën vlerë, kur x = 0,5 dhe y = -6.Faqja 51
- Ushtrimi 5Duke përdorur formulën v = u + at, gjeni v, në qoftë se: a) u = 10, a = 2,5 dhe t = 30 b) u = 70, a = -3,4 dhe t = 20Faqja 51
- Ushtrimi 6Duke përdorur formulën S = ut + (1/2)at², gjeni S, në qoftë se: a) u = 25, a = 0,7 dhe t = 10 b) u = 80, a = -3 dhe t = 5Faqja 51
- Ushtrimi 7Duke përdorur formulën S = π x² - π y², gjeni S, në qoftë se x = 0,3 dhe y = 0,2 (merrni π = 3,14).Faqja 51
- Ushtrimi 8Formula V = π r² h paraqet vëllimin e cilindrit me rreze r dhe lartësi h. Formula V = (4π r³)/3 paraqet vëllimin e sferës me rreze r. Cili prej trupave të paraqitur në figurë ka vëllimin më të vogël?Faqja 51
- Ushtrimi 9Largesa d ndërmjet dy pikave me koordinata (x₁, y₁) dhe (x₂, y₂) gjendet me formulën d = √((x₂ - x₁)² + (y₂ - y₁)²). Përcaktoni llojin e trekëndëshit me kulme në pikat me koordinata (0, 3); (3, 9) dh…Faqja 51
Përforcojmë
Ushtrimi 1Thjeshtoni shprehjet e mëposhtme. a) x²× x³ b) y²× y⁶ c) 2x³× x⁴ d) x³× x⁶× x²Faqja 53- Ushtrimi 2Thjeshtoni shprehjet e mëposhtme. a) x⁵ : x⁴ b) y⁵ : y⁵ c) x⁷ : x³ d) x²× x⁷ : x⁴Faqja 53
- Ushtrimi 3Thjeshtoni shprehjet e mëposhtme. a) 3x - 2y + 4x + 5y b) 6x - 3y - 5x - 5y c) 3x³y²/(6x²y⁴) d) z⁵x³y⁵/((x²y)²z³)Faqja 53
- Ushtrimi 4Thjeshtoni shprehjet e mëposhtme. a) y⁴× y⁶ b) a⁸: a⁴ c) p⁴× p³: p¹⁰ d) (q²× q¹⁰)/((q × q⁹)²)Faqja 53
- Ushtrimi 5Zbërtheni kllapat dhe thjeshtoni. a) (x + 6)(x + 2) b) (x + 4)(x - 7) c) (x + 5)² d) (x - 9)² e) (3x - 5)² f) (5 - (1/2)a)(5 + (1/2)a) g) (2m + (1/2))² h) ((2/3)a + (1/4)b)((2/3)a - (1/4)b)Faqja 53
- Ushtrimi 6Faktorizoni shprehjet e mëposhtme. a) 3x + 9y b) 2a - 4b c) 14x - 7y d) 6x - 24y e) x² - 1 f) 1/9 - 25a² g) x² - 2x + 1 h) a² + 4a + 4Faqja 53
- Ushtrimi 7Faktorizoni shprehjet e mëposhtme. a) ax + 3ay b) an - 3am c) 6rx + 2ry d) 5mn - 5mp e) a + 2 + ax + 2x f) ax - 3a + 5x - 15 g) x³ - 2x² - x - 2 h) 6ax - 2a + 9x - 3Faqja 53
- Ushtrimi 8Për figurat përbri, shkruani formulat për gjetjen e: a) syprinës, S; b) perimetrit, P. c) Përdorni formulat për të gjetur syprinën dhe perimetrin e figurave kur x = 10.Faqja 53
- Ushtrimi 9Rishkruani secilën prej formulave të mëposhtme duke veçuar shkronjën e shënuar në kllapa. a) b = 2v + p (v) b) x = m/3 + y (m) c) Y = 2(r + P) (r) d) h = ((d + s)/y) (s)Faqja 53
- Ushtrimi 10Gjeni vlerën e: a) 2x² për x = 0,5 b) 10m² + 5y , për m = -0,1 dhe y = 4Faqja 53
Përmbledhim — Vlerësoni veten
Ushtrimi 1Thjeshtoni shprehjet e mëposhtme. a) 7x + 2x b) x³ + 3x³ c) a - b - 2b d) 3b³ - 2b + b³ - 4bFaqja 54- Ushtrimi 2Gjeni: a) b³× b⁵ b) 3c⁵ : c³ c) 3a²b/(2ab) d) 5a³b⁴c²/(b²c⁵)Faqja 54
- Ushtrimi 3Zbërtheni kllapat dhe thjeshtoni shprehjet e mëposhtme. a) 4(2x - 3) b) 6x²(3 - 4x) c) 3x(1 + 2y) - 2y(1 - 2x) d) 4y(1 - y) + 3y(2 - y)Faqja 54
- Ushtrimi 4Faktorizoni shprehjet e mëposhtme. a) 20x + 15y b) 3x - x² c) 4xy - x² d) 3mx + 6m + nx + 2n e) x³ + x² - 7x - 7 f) a² - 25Faqja 54
- Ushtrimi 5Gjerësia e një drejtkëndëshi është a cm. Gjatësia e tij është 4 cm më shumë se gjerësia. Gjeni gjatësinë dhe gjerësinë e drejtkëndëshit, në qoftë se perimetri i tij është 28 cm.Faqja 54
- Ushtrimi 6Rishkruani formulat e mëposhtme duke veçuar x. a) y = mx + c b) y² = x² + c² c) y = (x + c)/(p - c)Faqja 55