Bashkësia dhe veprime me to
Matematika 9IdeartMatematikëKlasa 9
48 ushtrime · Faqet 3–14
Ushtrimet janë të ndara sipas mësimit. Gjej detyrën e shtëpisë duke kontrolluar numrin dhe faqen e librit.
1. Kuptimi i bashkësisë. Mënyrat e dhënies së bashkësisë
Ushtrimi 1Shpjegoni kuptimin e secilit prej simboleve.Faqja 3- Ushtrimi 2Është dhënë bashkësia A = { x / x ∈ shkronjë e fjalës "shkolla"}. Qarko shënimet e sakta. a sh ∈ A b ll ∉ A c a ∉ A d k ∈ A e dh ∈ AFaqja 3
- Ushtrimi 3Paraqitni me përshkrim dhe me diagram Venn-i bashkësitë e dhëna me emërtim. a) A = {1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19} b) B = {2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23} c) A = {t, k, o, a}. d) B = {12, 22, 32,…Faqja 3
- Ushtrimi 4Paraqitni me emërtim dhe me diagram Venn-i bashkësitë e dhëna me përshkrim a) A = {x / x eshte shumefish i numrit 6 me i madh se 24, por me i vogel se 60}. b) B = {x / x eshte numer dyshifror me i ma…Faqja 3
- Ushtrimi 5Shkruani cilësinë karakteristike të elementeve të bashkësive të mëposhtme.Faqja 4
- Ushtrimi 6Sillni nga dy shembuj per secilin lloj bashkese: a) te fundme b) te pafundme c) boshe.Faqja 4
2. Bashkësia dhe ndryshori. Nënbashkësia
Ushtrimi 1Shkruani me emërtim bashkësitë e mëposhtme: A = { x ∈ N / x < 9 } B = { x ∈ N / x është pjesëtues i numrit 12} C = { x ∈ N / x është numër i thjeshtë më i vogël se 30} D = { x ∈ paralelogrameve / x i…Faqja 6- Ushtrimi 2Shkruani me përshkrim bashkësitë e mëposhtme. A = { 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13}. B = { 4, 6, 8, 10, 12} C = { 1, 2, 3, 6, 9, 18} D = { 2, 3, 5, 7, 11, 13}Faqja 6
- Ushtrimi 3Sillni nga 2 shembuj bashkësish të njëvlershme dhe 3 shembuj bashkësish të barabarta.Faqja 6
- Ushtrimi 4Shkruani në mënyrat e mundshme bashkësinë e numrave tek më të vegjël se 24.Faqja 6
- Ushtrimi 5Shkruani në mënyrat e mundshme bashkësinë e numrave natyrorë që e kanë trefishin më të vogël se 29.Faqja 6
- Ushtrimi 6Shkruani në mënyrat e mundshme bashkësinë e numrave të plotë që janë 5 njësi larg nga numri zero.Faqja 6
- Ushtrimi 7Është dhënë bashkësia: A = {-1; +3; -4/7; -2/5; +1,2; -5; -0,6; -3/4; +5/2; 0; +1} Paraqitni me emërtim nënbashkësitë e dhëna me përshkrim. B = {x ∈ A / x < 1}; C = {x ∈ A / x ≥ +2}; D = {x ∈ A / x ≤…Faqja 6
- Ushtrimi 8Sa nënbashkësi mund të formohen me elementet e bashkësisë A = { t, o, k, a } Shkruani disa.Faqja 6
3. Prerja dhe bashkimi i dy bashkësive
Ushtrimi 11 Bashkësia A është nënbashkësi e bashkësisë B. Cili nga relacionet e mëposhtme është i vërtetë. a) A ∩ B = A; a) A ∩ B = B; b) A ∩ B = ϕ; b) A ∪ B = A; c) A ∪ B = B; c) A ∪ B = ϕ;Faqja 8- Ushtrimi 2Janë dhënë bashkësitë: A = { x ∈ N / x është numër tek, më i vogël se 10}. B = { x ∈ N / x është numër natyror, më i madh se 5}. C = { x ∈ N / x është numër çift}. Gjeni: A ∩ B; A ∩ C; B ∩ C; A ∩ B ∩…Faqja 8
- Ushtrimi 3Janë dhënë bashkësitë : A = { x ∈ N / x është numër çift më i vogël se 20}. B = { x ∈ N / x është numër natyror më i vogël se 20}. Gjeni prerjen dhe bashkimin e tyre.Faqja 8
- Ushtrimi 4Gjeni prerjen e bashkësisë së numrave të thjeshtë me bashkësinë e numrave çift.Faqja 8
- Ushtrimi 5A është bashkësia e trekëndëshave dhe B bashkësia e trekëndëshave kënddrejtë. Gjeni prerjen dhe bashkimin e tyre. Ilustrojeni me një diagram Venn-i.Faqja 8
- Ushtrimi 6Shënojmë D – bashkësinë e trekëndëshave dybrinjënjëshëm. B – bashkësinë e trekëndëshave barabrinjës. K – bashkësinë e trekëndëshave kënddrejtë. Cili nga relacionet e mëposhtme është i vërtetë? D ∩ B…Faqja 9
- Ushtrimi 7Janë dhënë bashkësitë: A = {10, 20, 40, 60}; B = {10, 30, 40, 60}; C = {20, 30, 40, 70}; Gjeni: (A ∩ B) ∩ C; A ∪ (B ∪ C); (A ∪ B) ∩ (A ∪ C); (A ∩ B) ∩ (A ∩ C); A ∩ (B ∪ C). Kujdes! Edhe këtu të parat…Faqja 9
- Ushtrimi 8Prerja e dy bashkësive numerike është bashkësia C = {2, 5, 7, 8}. Përcaktoni sipas dëshirës dy bashkësi A e B që të kenë këtë prerje.Faqja 9
- Ushtrimi 9Është dhënë bashkësia: A = { x ∈ ℕ| x është numër çift} dhe A ∩ B = { x ∈ ℕ| x është shumëfish i numrit 10}. Cila është cilësia karakteristike e bashkësisë B?Faqja 9
4. Ushtrime dhe problema me prerjen dhe bashkimin e bashkësive
Ushtrimi 1Në një grup turistësh 45 janë veshur me xhinse. 30 turistë kanë mbathur atlete. 15 kanë edhe xhinse, edhe atlete. Sa turistë janë gjithsej?Faqja 10- Ushtrimi 2Nga një anketim që u zhvillua në një klasë, rezultoi që 22 nxënës pëlqejnë çokollatat, 18 nxënës pëlqejnë tortat, 10 nxënës i pëlqejnë të dyja. Sa nxënës ka klasa?Faqja 10
- Ushtrimi 4Në një kopsht fëmijësh janë 35 fëmijë. 18 prej tyre pëlqejnë biskotat, 22 fëmijë pëlqejnë patatinat. Disa fëmijë i pëlqejnë të dyja. Sa fëmijë i pëlqejnë të dyja?Faqja 10
- Ushtrimi 4Bashkësitë A e B kanë përkatësisht 16 dhe 18 elemente. Numri i elementeve të prerjes së dy bashkësive është 4. Gjeni numrin e elementeve të bashkimit.Faqja 11
- Ushtrimi 5Janë dhënë n(A ∪ B) = 19, n(B) = 9; n(A) = 15. Gjeni n(A ∩ B).Faqja 11
- Ushtrimi 6Një bashkësi ka 64 nënbashkësi. Sa është numri i elementeve të saj?Faqja 11
- Ushtrimi 7Bashkësia A ∪ B ka 32 nënbashkësi. Dimë që n(A ∩ B) = 1. Shkruani sipas dëshirës elementet për bashkësinë A dhe për bashkësinë B.Faqja 11
- Ushtrimi 8Bashkësia A ka 4 elemente të përbashkëta me bashkësinë B. Bashkimi i tyre ka 12 elemente. Bashkësia B ka 6 elemente. Bëni një skemë dhe arsyetoni për të gjetur numrin e elementeve të bashkësisë A.Faqja 11
5. Bashkësia e numrave racionalë
Ushtrimi 1Shënoni V ose G. a) 2 ∈ N;... b) 2,3 ∈ N;... b) 1,3 ∈ Z;... d) -79 ∈ Z...; e) - 11/20 ∈ Q...; f) 2,8 ∈ N;... g) 80/20 ∈ N;... h) -1,3365 ∈ Q; i) - 9/7 ∈ Z...; j) -2,09797 ∈ Q...;Faqja 12- Ushtrimi 2Shkruani. a) 5 numra të plotë, të cilët nuk janë natyrorë. b) 5 numra racionale, të cilët nuk janë të plotë.Faqja 12
- Ushtrimi 3Ktheni në numra thyesorë (me emërues 2) numrat e plotë të mëposhtëm. a) -13 b) -24 c) 243 d) 197 e) -2005.Faqja 12
- Ushtrimi 4Shënoni përbri numrit bashkësitë ku ai bën pjesë. (mund të jetë 1 ose disa) a 547 (ℕ, ℤ, ℚ) b 12,8 (…) c -1,57 (ℚ) d -45 (…) e 3/5 (...).Faqja 12
- Ushtrimi 5Numrat e mëposhtëm i ktheni në numra thyesorë. a) 1,654 b) 2,0543 c) 0,00085 d) -3,16 e) -3043 f) -1,012.Faqja 12
- Ushtrimi 6Shënoni me kryq atje ku rezultati del një numër natyror. Në cilin rast nuk është nevoja të kryhen fare veprimet? a 12 + 1023 e 3/5 + 7/5 b 213 + 8570 f 3/5 - 15/9 c 18 - 98 g 2/3 + 4/11 d 12 × 6540 h…Faqja 12
6. Ushtrime për përforcimin e njohurive
Ushtrimi 1Bashkësitë e mëposhtme janë dhënë me anë të ndryshorit. Paraqitini ato me emërtim, nëse mundeni. a) A = x ∈ Z / x është shumëfish çift i 5-s, më i vogël se 35. b) B = x ∈ Z / x eshte pjesetues cift i…Faqja 13- Ushtrimi 2Sa nënbashkësi mund të formohen me elementet e bashkësisë A = {d, e, t} ? Shkruajini ato.Faqja 13
- Ushtrimi 3Janë dhënë bashkësitë: A = {21, 28, 35, 42}. B ={ x ∈ N / x është shumëfish i numrit 7}. Gjeni:(A ∩ B); A ∪ B.Faqja 13
- Ushtrimi 4Në një magazinë janë 40 rafte të mbushura me arka me fruta (mollë dhe dardha). 17 rafte janë të mbushura vetëm me mollë. 12 rafte janë të mbushura me dardha dhe me mollë. Të tjerat janë të mbushura v…Faqja 13
- Ushtrimi 5Vendosni numrat e mëposhtëm siç duhet, në bashkësitë e dhëna përbri. A = { -1; 5/3; 1, 6̅; -2,75; 2; 1,46̅; -10/2; -3, 4,215̅}Faqja 13
- Ushtrimi 6Shënoni me kryq atje ku rezultati del një numër i plotë. Në cilin rast nuk është nevoja të kryhen fare veprimet? a -19 + 123; e 2/3 - 7/3; b -630 + 85; f (-18) ×15/9; c 18 : 68; g -2/3 : 2/3; d -12 ×…Faqja 13
Vetëvlerësim për kreun 1
Ushtrimi 1Është dhënë bashkësia: A = {-2; +5; -3/7; -1/2; +1,8; -8; -2,6; -5/4; +3/2; 0; +1} Paraqitni me emërtim nënbashkësitë e dhëna me përshkrim. B = { x ∈ A / x < 1 } C = { x ∈ A / x ≥ +1 } D = { x ∈ A /…Faqja 14- Ushtrimi 2A – është bashkësia e shumëfishave të 2-shit. B – është bashkësia e shumëfishave të 5-s. Cila është karakteristika e elementeve që bëjnë pjesë në bashkësinë C = A ∩ B ?Faqja 14
- Ushtrimi 3Për bashkësitë A, B dhe prerjen e tyre dimë që: A = { 2, 4, 6, 8, 10}. C = A ∩ B = { 6, 8} dhe n(B) = 3. Gjeni n(A ∪ B)Faqja 14
- Ushtrimi 4Sa është numri i nënbashkësive që mund të formohen me elementet e bashkësisë A = { 2, 3, 4}?Faqja 14
- Ushtrimi 5Elementet e bashkësisë A = {-2, 3; +1, 5; -5/7; -1/2; +7, 2; +8; -2, 63; -5/4; +3/2; 0; +1; -12} i vendosni në bashkësitë numerike poshtë. Cilat prej elementeve bëjnë pjesë në të tria bashkësitë njëk…Faqja 14