Gjendjet e lëndës
37 ushtrime · Faqet 3–23
Zgjidh një ushtrim për të parë kërkesën.
1. Gjendjet e lëndës
Ushtrimi 1Cilat janë tri gjendjet kryesore në të cilat mund të ekzistojë materia?Faqja 3- Ushtrimi 2Nga çfarë përbëhet materia?Faqja 3
- Ushtrimi 3Përshkruani ndryshimin midis vendosjes së grimcave në një trup të ngurtë dhe në një trup të gaztë.Faqja 3
- Ushtrimi 4Pse lëngjet marrin formën e enës, ndërsa trupat e ngurtë jo?Faqja 3
- Ushtrimi 1Si quhen ndryshimet e gjendjeve fizike: a. nga e lëngët në të ngurtë? b. nga e lëngët në të gaztë, por në një temperaturë të përcaktuar? c. nga e gaztë në të lëngët.Faqja 7
- Ushtrimi 2Në tabelën 1.3 jepen pika e shkrirjes dhe të vlimit të tri substancave. a. Të tria substancat kanë vlera negative për pikat e tyre të shkrirjes. Cila prej tyre ka pikën më të ulët të shkrirjes? b. Dy…Faqja 7
- Ushtrimi 3a. Çfarë kuptimi ka fjala “i avullueshëm” (volatil) në kimi? b. Renditni këto tri lëngje sipas avullueshmërisë, duke vendosur të parin atë më të avullueshmin: uji (pika e vlimit 100°C), acidi etanoik…Faqja 8
- Ushtrimi 4Jodi zakonisht paraqitet si një shembull i një substance që kalon drejtpërdrejt nga gjendja e ngurtë në atë të gaztë. Megjithatë, të dhënat standarde tregojnë se në trysni atmosferike jodi ka pikë sh…Faqja 8
Veprimtari praktike 1.1: Ndërtimi i lakores së ftohjes
Ushtrimi 1Cila nga substancat është një substancë e pastër? Shpjegoni përgjigjen tuaj.Faqja 10- Ushtrimi 2Shpjegoni si mund të përmirësohet metoda juaj, në mënyrë që rezultatet të jenë sa më të sakta dhe të besueshme.Faqja 10
1. Gjendjet e lëndës
Ushtrimi 1Si ndikon prania e papastërtive në pikën e ngrirjes së një lëngu?Faqja 10- Ushtrimi 2Vizatoni një lakore ftohëse për ujin nga temperatura 80°C në -20°C. Përshkruani çfarë ndodh në pjesë të ndryshme të lakores.Faqja 10
- Ushtrimi 3Çfarë kuptoni me fjalën “i avullueshëm” kur përdoret në kimi?Faqja 10
- Ushtrimi 4Në një trup të ngurtë, për të mposhtur forcat tërheqëse, që mbajnë grimet në vendet e tyre, nevojitet një burim energjie. Këtë energji mund ta sigurojë, për shembull, flaka e llambës Bansen. Kur trup…Faqja 10
- Ushtrimi 5Lakorja e ngrohjes mund të ndërtohet në ngjashmëri me ndërtimin e një lakoreje të ftohjes. Figura 1.13 tregon lakoren e ngrohjes për substancën X. Cilat janë gjendjet fizike të substancës X në pozici…Faqja 10
2. Teoria kinetike e grimcave të lëndës
Ushtrimi 1Nëse mbajmë trysni konstante, si ndryshon vëllimi i një gazi nëse rritet temperatura?Faqja 15- Ushtrimi 2Pse gomat e makinave nuk duhen fryrë maksimalisht gjatë verës së nxehtë?Faqja 15
- Ushtrimi 3Shpjegoni me anë të goditjeve të grimcave pse rritet trysnia brenda një ene kur zvogëlojmë vëllimin e saj?Faqja 15
3. Përzierjet e substancave dhe difuzioni
Ushtrimi 1Pse aroma e një parfumi përhapet më shpejt në një dhomë të ngrohtë sesa në një dhomë të ftohtë?Faqja 18- Ushtrimi 2Cili shpërhapet më shpejt: një gaz i lehtë apo një gaz i rëndë? Si ndikon masa molekulare në shpejtësinë e difuzionit të një gazi?Faqja 18
- Ushtrimi 3Pse shpërhapja (difuzioni) ndodh më ngadalë te lëngjet sesa te gazet?Faqja 18
Veprimtari praktike 1.2: Vrojtimi i difuzionit në lëngje
Ushtrimi 1Cila është substanca e patretshme (precipitati) që formohet gjatë këtij reaksioni?Faqja 19- Ushtrimi 2Shkruani me fjalë një ekuacion që tregon reaksionin që ndodh.Faqja 19
- Ushtrimi 3Në pjatën Petri, cilët faktorë përcaktojnë vendndodhjen ku formohet substanca e ngurtë?Faqja 19
- Ushtrimi 4Pse substanca e ngurtë nuk formohet pikërisht në qendër të pjatës?Faqja 19
3. Përzierjet e substancave dhe difuzioni
Ushtrimi 8Një sasi e vogël bromi i lëngët vendoset në një enë qelqi, që më pas mbyllet me një tapë. Në enë ndodh avullimi i bromit të lëngshëm duke kaluar në fazë të gaztë. Br₂(l) → Br₂(g) Përdorni idetë e teo…Faqja 20- Ushtrimi 9Një mësues, për të ilustruar fenomenin e difuzionit dhe të shpejtësisë së tij, kreu një eksperiment në klasë. Mori amoniak (Masa molekulare = 17) dhe acid klorhidrik (Masa molekulare = 36.5). Njomi d…Faqja 20
- Ushtrimi 10Duke përdorur aparatin e treguar në figurën 1.23 mund të zhvillohen eksperimente që krahasojnë shpejtësinë e difuzionit të gazeve të ndryshme. Përdoret një enë, si në figurë, faqet e së cilit janë po…Faqja 20
Pyetje për provim
Ushtrimi 1Një grup miqsh ulen në një restorant për drekë. Kur ushqimi u vendos në tavolinë, të gjithë ndienë aromën e tij të shijshme. Si u përhap aroma e ushqimit tek ata? Për shkak të: A. Dekompozimit. B. Di…Faqja 21- Ushtrimi 2Figura që vijon tregon një ndryshim në gjendjen fizike të një lënde. Ndryshimi ka ndodhur për shkak të: A. Vlimit. B. Kondensimit. C. Shkrirjes. D. Avullimit.Faqja 21
- Ushtrimi 3Figura tregon copa akulli që notojnë në sipërfaqe në një gotë të mbushur me pije të gazuar. Në cilën nga rastet A-D grimcat janë të lira të lëvizin pranë njëra-tjetrës? A. Te flluskat. B. Te muret e…Faqja 21
- Ushtrimi 4Cila nga figurat nga A te D tregon se po ndodh një proces difuzioni?Faqja 22
- Ushtrimi 5Kryhet eksperimenti si në figurë, ku dy copa pambuku të njomura, njëra me hidroksid amoni NH₄OH dhe tjetra me acid klorhidrik HCl vendosen në skajet e tubit. Ndodh avullimi i acidit dhe amoniakut. Ku…Faqja 22
- Ushtrimi 6Figura tregon se si janë vendosur grimcat në strukturat e një lënde të ngurtë, të lëngët dhe të gaztë. a. Në një gaz, grimcat lëvizin me shpejtësi dhe në mënyrë të rastit (kaotike). Përshkruani lëviz…Faqja 22
- Ushtrimi 7Një mësuese hap një shishe parfumi në pjesën e përparme të laboratorit të saj. Ajo nuhati që parfumi ka aromë trëndafili. Disa minuta më vonë, nxënësit që ndodhen në pjesën e përparme të laboratorit…Faqja 22
- Ushtrimi 8Figura më poshtë tregon lakoren e ftohjes së një substance. a. Çfarë po ndodh me substancën në zonën midis C dhe D? b. Çfarë po ndodh me grimcat e substancës në zonën midis A dhe B? c. Pse temperatur…Faqja 23
- Ushtrimi 9Amoniaku i gaztë (M = 17) është një bazë që e ndryshon ngjyrën e dëftuesit universal në vjollcë. Kloruri i hidrogjenit (M = 36.5) është një acid që e ndryshon ngjyrën e dëftuesit universal në të kuqe…Faqja 23