Fausti – analizë letrare e shkurtër për Maturën
Fausti kërkon një përvojë që ta nxjerrë përtej pakënaqësisë me dijen dhe jetën e tij. Por çfarë ndodh me njerëzit që përfshihen në këtë kërkim? Ky udhëzues hyrës përqendrohet te pjesa e parë e dramës dhe te përgjegjësia e tij ndaj Margaritës, duke u ndalur në analizën e një replike nga skena e burgut.
- Autori
- Johan Volfgang Gëte
- Lloji
- Dramë poetike · pjesa I
Çfarë do të mësosh
- Lidh përemrat dhe pyetjen me përgjegjësinë e personazheve.
- Ndërto një përgjigje me pohim, provë dhe shpjegim.
Cilën pjesë po lexojmë?
Autori: Johan Volfgang Gëte. Gjinia: dramë poetike dhe filozofike, e quajtur nga vetë autori tragjedi. Objekti i këtij artikulli: “Fausti”, pjesa e parë, me ndalesë te skena e burgut. Këtu ndërthuren pakënaqësia e dijetarit, tundimi për të provuar jetën dhe tragjedia e Margaritës, që njihet edhe si Greta.
Rrjedha e ngjarjeve dhe mbyllja e pjesës së parë bazohen në tekstin e plotë (shih burimet në fund), ndërsa për shembullin e zgjidhur përdoret fragmenti në shqip nga teza e maturës. Skena e burgut mbyll pjesën e parë të tragjedisë, por nuk përmbyll rrugëtimin e Faustit në veprën e plotë.
Nga kërkimi te tragjedia e Margaritës
Fausti është dijetar i zoti, por librat nuk i kanë dhënë plotësinë që kërkon. Ai lidhet me Mefistofelin, i cili i premton shërbim dhe përvoja të reja. Marrëveshja e tyre merr formën e një basti: Fausti pranon të humbasë veten nëse Mefistofeli arrin t'i japë një kënaqësi aq të madhe, sa ai t'i thotë çastit të ndalet. Ky udhëtim e afron me Margaritën. Dashuria e tyre shoqërohet me humbje të rënda dhe dhunë; Margarita mban peshën e pasojave dhe përfundon në burg për vrasjen e foshnjës së saj. Fausti shkon për ta ndihmuar të arratiset, por ajo nuk pranon ta ndjekë. Në fund, përballë pranisë kërcënuese të Mefistofelit, Margarita i dorëzohet gjykimit hyjnor. Një zë nga lart e shpall të shpëtuar, ndërsa Fausti largohet me Mefistofelin.
Dy tema që lidhen mes tyre
Etja për njohje dhe përvojë. Në skenën fillestare të natës, Fausti kupton sa pak e ka përmbushur dija e deritanishme. Ai kërkon ta përjetojë botën drejtpërdrejt, jo vetëm ta njohë përmes librave. Kjo dëshirë i jep forcë kërkimit të tij, por hap edhe rrugën e vetëgënjimit: madhështia e synimit nuk e bën të drejtë çdo mjet që përdor.
Përgjegjësia për pasojat. Tragjedia e Margaritës e zbret kërkimin e lartë filozofik te jeta e një njeriu të prekshëm. Në burg, biseda nuk ecën dot drejt shpëtimit praktik, sepse kujtimet e nënës, të foshnjës dhe të vëllait të vrarë kthehen vazhdimisht në mendjen e vajzës. Për Faustin, arratisja është e ngutshme; për Margaritën, vuajtja buron nga një faj që nuk zhbëhet thjesht duke hapur derën e qelisë.
Fausti dhe Mefistofeli
Fausti mishëron tensionin mes synimit të lartë shpirtëror dhe veprimeve me pasoja shkatërruese. Në burg, ai përpiqet me çdo kusht ta shpëtojë Margaritën fizikisht, por kjo dëshirë e çastit nuk e fshin përgjegjësinë për rrugën që i solli deri aty. Kur ta analizosh si personazh, vështro njëkohësisht çfarë kërkon shpirti i tij dhe çfarë shkaktojnë veprimet e tij.
Mefistofeli i përgjigjet kërkimit të Faustit me ofertë, tundim dhe ironi. Ai vë në lojë pretendimet e larta të njeriut dhe e shtyn Faustin drejt kënaqësisë e përfitimit të menjëhershëm. Ndikimi i tij është vendimtar, por nuk e kthen Faustin në një njeri pa vullnet: marrëdhënia mes tyre mbahet gjallë nga pranimi dhe kërkesat e vetë Faustit.
Shiko shpjegimin
Arsyetimi i përgjigjes
Përgjigjja e saktë: Pyetja e Margaritës e përfshin Faustin në përgjegjësinë për historinë e tyre.
Pasi thotë se e ka mbytur foshnjën, Margarita pyet: “A nuk t’u dha dhuratë ty dhe mua?” Bashkimi i dy përemrave vetorë (“ty dhe mua”) e vendos foshnjën brenda marrëdhënies së të dyve. Margarita e ka pranuar veprimin e saj të rëndë dhe pyetja nuk synon ta mohojë atë. Megjithatë, kjo fjali e përball Faustin me të vërtetën se fëmija dhe lidhja që e solli në jetë nuk i përkisnin vetëm asaj. Kështu, replika e zgjeron çështjen e përgjegjësisë morale përtej fajit të shpallur nga e burgosura. Forma pyetëse kërkon përgjigje nga bashkëbiseduesi dhe nuk lejon që skena të mbetet vetëm një përpjekje praktike për arratisje. Përmes një fjalie të shkurtër, drama e kthen shpëtimtarin e çastit në një njeri që duhet të përballet me pjesën e vet në këtë histori vuajtjeje. Ky arsyetim nis nga dy fjalë të tekstit për të zbërthyer marrëdhënien mes personazheve. Përgatitja në kursin e maturës të ndihmon ta ushtrosh këtë mënyrë leximi edhe në fragmente të tjera dramatike.
Kursi i plotë në Plato
Kursi i provimit të maturës në gjuhë-letërsi
Vazhdo përgatitjen me analiza të plota, shpjegime dhe provime të viteve të mëparshme të zgjidhura në Plato.
- Analiza të plota të veprave
- Shpjegime të argumentuara
- Provime të viteve të mëparshme të zgjidhura
4 990 lekë5 990 lekë
Programin, çmimin përfundimtar dhe regjistrimin i gjen në Plato.
Kete kurs e vlersoj me noten 5. Ka mjaftueshem informacione per pergatitjen e matures. Shpjegimi nuk eshte i shpejte dhe eshte i kuptueshem. Shpjegohet cdo detaj , gje qe e ndihmon maturantin te kete avantazh. Faleminderit per kete kurs!
F. Ismaili · vlerësim në Plato
Dy pyetje për vetëprovë
- Në dialogun e marrëveshjes, te skena e dytë në dhomën e studimit, çfarë premton Mefistofeli dhe pse Fausti e lidh bastin me ndalimin e një çasti? Dallo qëndrimin e secilit pa e zëvendësuar dialogun me një formulë të gatshme.
- Në skenën e burgut, rilexo thirrjet e përsëritura të Faustit që Margarita të vijë me të. Si lidhet kjo përsëritje me afrimin e agimit dhe me ritmin e dialogut?
Gabim i zakonshëm: shprehja e përgjithshme “Fausti shiti shpirtin” nuk i shpjegon kushtet e vërteta të marrëveshjes. Kujdesu të dallosh shërbimin që premton Mefistofeli, kushtin e bastit që vendos vetë Fausti dhe fatin e Margaritës në mbylljen e pjesës së parë.