Si funksionojnë bursat në universitetet shqiptare?
Studentët që ndjekin programin e parë të studimit në një universitet publik mund të përfitojnë bursë financiare prej 10,000 lekësh në muaj, në bazë të rezultateve akademike ose përkatësisë në kategoritë sociale në nevojë.
Bursa sa paga minimale
Për bursën sa paga minimale (aktualisht 50,000 lekë) mund të aplikojnë studentët shqiptarë që regjistrohen në një program të parë studimi në universitetet publike dhe i përkasin njërës prej kategorive të mëposhtme:
- Studentët ekselentë, të cilët kanë përfunduar shkollën e mesme me mesatare të përgjithshme 10.00 dhe kanë marrë notë të shkallëzuar jo më të ulët se 9.50 në secilin provim të detyruar të Maturës Shtetërore.
- Fituesit e olimpiadave ndërkombëtare, të renditur në një nga tri vendet e para në një olimpiadë me më shumë se 15 shtete pjesëmarrëse, kur regjistrohen në një program studimi që lidhet me lëndën ose disiplinën ku kanë fituar çmimin.
- Studentët që regjistrohen në programe prioritare kombëtare, sipas listës së degëve dhe kuotave të miratuara për çdo vit akademik.
Përfituesit marrin bursë mujore në masën e pagës minimale dhe përjashtohen nga tarifa vjetore e studimit. Plotësimi i kritereve nuk e jep bursën automatikisht, studenti duhet të aplikojë pranë AKFAL-it brenda afateve të shpallura dhe të miratohet si përfitues.
Bursa e ekselencës
Bursën e përfitojnë:
- Studentët e vitit të parë me mesatare nga 9.00 deri në 10.00, e llogaritur nga rezultatet e gjimnazit dhe provimet e Maturës Shtetërore (pra mesatarja VKM)
- Studentët e viteve të tjera me mesatare të ponderuar nga 9.00 deri në 10.00 gjatë vitit paraardhës, me të gjitha detyrimet akademike të shlyera.
Bursa sociale
Bursë mund të përfitojnë studentët:
- familjet e të cilëve trajtohen me ndihmë ekonomike;
- që janë bashkëshortë me fëmijë dhe studiojnë të dy;
- me aftësi të kufizuara dhe përfitues të pagesës përkatëse;
- që i kanë të dy prindërit me aftësi të kufizuara;
- që i kanë të dy prindërit pensionistë, ose njërin pensionist dhe prindin tjetër të ndarë nga jeta;
- që janë fëmija i tretë ose më lart në një familje me të paktën tre fëmijë, kur dy fëmijët e parë studiojnë në universitete publike;
- me statusin e jetimit, deri në moshën 25 vjeç;
- që kanë humbur kujdestarinë prindërore me vendim gjykate, deri në moshën 25 vjeç;
- të identifikuar si viktima të trafikimit, deri në moshën 25 vjeç;
- që janë fëmijë të punonjësve të institucioneve të sigurisë, Forcave të Armatosura dhe shërbimeve të tjera të përcaktuara me ligj, të cilët kanë humbur jetën në krye ose për shkak të detyrës.
Universitetet private
Universitetet private përcaktojnë vetë bursat dhe uljet e tarifave që ofrojnë. Përpara regjistrimit, studentët duhet të kontaktojnë zyrën e pranimeve dhe të pyesin për bursat sipas mesatares, rezultatet në konkurse, kategoritë sociale, uljet për regjistrim të hershëm dhe kushtet për ta ruajtur bursën gjatë viteve të studimit.
Studentët që ndjekin një program të dytë studimi, janë përsëritës ose kanë kaluar kohëzgjatjen normale të programit, nuk e përfitojnë bursën. Aplikimi bëhet pranë universitetit, sipas afateve dhe dokumentacionit që publikon institucioni.
Kujdes: Studentët romë dhe egjiptianë, si dhe fëmijët e ish-të dënuarve ose të përndjekurve politikë, përfitojnë përjashtim nga tarifa e shkollimit, por jo automatikisht bursë financiare vetëm për shkak të kësaj kategorie.