Jemi të gjithë dëshmitarë të faktit se mënyra se si informohemi ka ndryshuar rrënjësisht. Për studentët shqiptarë, kufiri midis argëtimit, informimit dhe manipulimit është bërë gjithnjë e më i hollë. PortaliStudentor.al ka publikuar së fundmi një studim të thelluar titulluar “Ekspozimi dhe perceptimi i studentëve shqiptarë ndaj dezinformimit”, i cili hedh dritë mbi realitetin digjital të 686 studentëve nga e gjithë Shqipëria.Çfarë zbuluam? Rezultatet janë sa interesante, aq edhe alarmante.
Jeta në “Fast-Media” dhe Dominimi i TikTok-ut
Nuk është surprizë që studentët jetojnë online, por shifrat flasin për një stil jetese të saturuar nga digjitalizimi. Sipas raportit:
- 56% e studentëve shpenzojnë më shumë se 3 orë në ditë në rrjetet sociale.
- TikTok (47%) dhe Instagram (44%) janë platformat dominuese, duke lënë pas burimet tradicionale të informacionit.
Kjo tregon një zhvendosje drejt përmbajtjes së shkurtër vizuale, ku algoritmet diktojnë atë çfarë shohim, shpesh duke anashkaluar verifikimin e fakteve.
Paradoksi i Vetëbesimit: Mendojmë se dimë, por biem pre
Një nga gjetjet më kritike të studimit lidhet me atë që njihet si efekti Dunning-Kruger. Studentët e vlerësojnë veten me një notë mesatare prej 3.49 nga 5 për aftësinë e tyre për të identifikuar lajmet e rreme. Megjithatë, realiteti tregon të kundërtën:
- 48.3% e të anketuarve pranuan se kanë shpërndarë lajme që më pas rezultuan të rreme, pa e ditur në atë moment.
- Shumica (262 studentë) zgjedhin thjesht ta injorojnë lajmin e dyshimtë, në vend që ta raportojnë atë, duke lënë kështu hapësirë që dezinformimi të qarkullojë te të tjerët.
AI vs. Bots: Çfarë njohim dhe çfarë jo?
Ndërsa 90% e studentëve janë të njohur me termat si Deepfakes dhe Inteligjenca Artificiale, ekziston një boshllëk i rrezikshëm informacioni për “ushtrinë e padukshme” të internetit. Vetëm 47.5% kanë njohuri për “Trolls” dhe “Bots”, të cilët janë shpesh motorët kryesorë të amplifikimit të propagandës.
Ka shpresë: Studentët duan të mësojnë
Lajmi i mirë është se studentët janë të ndërgjegjshëm për rrezikun. Ata e vlerësojnë rrezikshmërinë e dezinformimit me 4.56 nga 5 dhe 58% e tyre shprehën interes të lartë për materiale edukative. Por kujdes: ata nuk duan leksione të gjata! Raporti sugjeron se edukimi duhet të vijë në stilin “TikTok” – video të shkurtra, dinamike dhe praktike.
Lexoni Raportin e Plotë
Për të kuptuar më thellë këto dinamika dhe për të parë rekomandimet tona strategjike për një internet më të sigurt, ju ftojmë të shkarkoni studimin e plotë në formatin PDF.